Στο νέο επεισόδιο των Real Stories by Spitogatos, ο Στράτος Παραδιάς αναλύει τις προκλήσεις της αγοράς κατοικίας, τη στεγαστική κρίση, τις σχέσεις ιδιοκτητών-ενοικιαστών και τις προτάσεις για μια πιο ισορροπημένη αγορά.
Στο 14ο επεισόδιο των Real Stories by Spitogatos, ο Δημήτρης Τσατίρης (COO του Spitogatos) συναντά έναν από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους στον χώρο του Real Estate, τον ιδρυτή & πρόεδρο της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α., κ. Στράτο Παραδιά.
Σε μια συζήτηση που κινείται από το παρελθόν μέχρι τις σημερινές προκλήσεις της αγοράς ακινήτων, ο κ. Στράτος Παραδιάς μοιράζεται, μεταξύ άλλων, την προσωπική του διαδρομή, τις σημαντικότερες μάχες που έδωσε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (Π.ΟΜ.ΙΔ.Α.) τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά και τη δική του οπτική για την ιδιοκτησία, τη στεγαστική πραγματικότητα στην Ελλάδα και τις σχέσεις μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών.
Από τη δικηγορία στη δημιουργία της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α.
Η ενασχόληση του Στράτου Παραδιά με τα ζητήματα της ιδιοκτησίας ξεκίνησε σχεδόν παράλληλα με την έναρξη της δικηγορικής του πορείας. Το 1978 βρέθηκε αντιμέτωπος με νομοθετικές ρυθμίσεις που, όπως υποστηρίζει, περιόρισαν σημαντικά τα δικαιώματα των ιδιοκτητών ακινήτων, τόσο στις κατοικίες όσο και στις επαγγελματικές μισθώσεις.
Η κατάσταση αυτή αποτέλεσε το έναυσμα για τη δημιουργία ενός τοπικού συλλόγου ιδιοκτητών στην περιοχή της Δάφνης και του Αγίου Δημητρίου. Σύντομα, όμως, έγινε σαφές ότι υπήρχε ανάγκη για μια πιο οργανωμένη και πανελλαδική εκπροσώπηση των ιδιοκτητών ακινήτων.
Έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ιδρύθηκε η Π.ΟΜ.ΙΔ.Α., η οποία έκτοτε εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους φορείς εκπροσώπησης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα.
Οι σημαντικότερες παρεμβάσεις της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α.
Ανατρέχοντας στην πολυετή πορεία της Ομοσπονδίας, ο κ. Παραδιάς ξεχωρίζει ορισμένες κομβικές παρεμβάσεις που επηρέασαν καθοριστικά την αγορά ακινήτων στην Ελλάδα.
Ανάμεσα σε αυτές συγκαταλέγεται η σταδιακή απελευθέρωση των επαγγελματικών και οικιστικών μισθώσεων, η ενοποίηση του πλαισίου που διέπει τις μισθώσεις, καθώς και οι παρεμβάσεις σχετικά με τη φορολογία της ακίνητης περιουσίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην περίοδο της πανδημίας, όταν η Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. διεκδίκησε αποζημιώσεις για τους ιδιοκτήτες που επηρεάστηκαν από τις υποχρεωτικές μειώσεις ενοικίων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η καταβολή αποζημιώσεων συνέβαλε στη διατήρηση της οικονομικής ισορροπίας τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για την αγορά συνολικά.
Τι σημαίνει ιδιοκτησία για τον Έλληνα
Για τον πρόεδρο της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α., η ακίνητη περιουσία παραμένει το βασικό κεφάλαιο της ελληνικής οικογένειας. Όπως επισημαίνει, η κατοχή ενός ακινήτου συνδέεται διαχρονικά με την ασφάλεια, την αποταμίευση και τη δυνατότητα στήριξης των επόμενων γενεών.
Παρά τις οικονομικές κρίσεις και τις μεταβολές που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, θεωρεί ότι η σχέση των Ελλήνων με την ιδιοκτησία παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή. Η απόκτηση κατοικίας εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικότερους στόχους των νοικοκυριών, ενώ η εξασφάλιση στέγης για τα παιδιά παραμένει προτεραιότητα για πολλές οικογένειες.
Η στεγαστική πραγματικότητα σήμερα
Η συζήτηση δεν θα μπορούσε να μην αγγίξει το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν σήμερα όσοι αναζητούν κατοικία.
Ο κ. Παραδιάς αναγνωρίζει ότι οι αυξημένες τιμές και τα περιορισμένα διαθέσιμα ακίνητα δημιουργούν πιέσεις στην αγορά. Παράλληλα, επισημαίνει ότι πολλοί ιδιοκτήτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στη μίσθωση των ακινήτων τους, κυρίως λόγω των κινδύνων που ενδέχεται να προκύψουν από μια προβληματική μισθωτική σχέση.
Κατά την άποψή του, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της αγοράς και την αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Το βιβλίο «Αγοράζω Σπίτι»
Ένα ακόμη θέμα που αναλύθηκε στη συνέντευξη είναι το βιβλίο «Αγοράζω Σπίτι», το οποίο συνυπογράφει ο κ. Παραδιάς μαζί με τον Ηλία Παπαγεωργιάδη.
Το βιβλίο δημιουργήθηκε ως ένας πρακτικός οδηγός για όσους θέλουν να αποκτήσουν το πρώτο τους ακίνητο, εξηγώντας με απλό τρόπο όλα τα βήματα της διαδικασίας: από την αναζήτηση και τη χρηματοδότηση μέχρι τον νομικό και τεχνικό έλεγχο ενός ακινήτου.
Παράλληλα, επεκτείνεται και στη ζωή μετά την αγορά, καλύπτοντας ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση της ιδιοκτησίας, τις υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη, τις πολυκατοικίες, τις μισθώσεις και τις σύγχρονες ανάγκες των κατοικιών.
Η ανθρώπινη διάσταση των μισθώσεων
Στη συνέχεια, ο πρόεδρος της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανθρώπινη πλευρά της μίσθωσης. Όπως αναφέρει, η σχέση ιδιοκτήτη και ενοικιαστή δεν είναι απλώς μια οικονομική συναλλαγή, αλλά μια διαρκής ανθρώπινη σχέση που απαιτεί αμοιβαίο σεβασμό, κατανόηση και εμπιστοσύνη.
Σε μια περίοδο όπου η στεγαστική αγορά βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, το μήνυμά του είναι ότι η συνεργασία και η καλή πίστη μεταξύ των δύο πλευρών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός πιο υγιούς και βιώσιμου περιβάλλοντος για όλους.
Η ανάγκη για περισσότερη εμπιστοσύνη στην αγορά ενοικίων
Ένα από τα βασικά ζητήματα που ανέδειξε ο Στράτος Παραδιάς είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης που συχνά χαρακτηρίζει τη σχέση μεταξύ ιδιοκτητών και υποψήφιων ενοικιαστών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί ιδιοκτήτες καλούνται να παραδώσουν ένα περιουσιακό στοιχείο μεγάλης αξίας σε ανθρώπους για τους οποίους γνωρίζουν ελάχιστα. Η αβεβαιότητα αυτή οδηγεί αρκετούς στο να διατηρούν τα ακίνητά τους κλειστά ή να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί κατά την επιλογή ενοικιαστή.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην προωθούμενη δημιουργία πιστοποιητικού φερεγγυότητας για τους ενοικιαστές, ενός εργαλείου που θα επιτρέπει στους ενδιαφερόμενους να αποδεικνύουν την οικονομική τους συνέπεια. Όπως εξηγεί, ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να λειτουργήσει αντίστοιχα με τις αξιολογήσεις που χρησιμοποιούνται ήδη στον τραπεζικό τομέα, διευκολύνοντας τη διαδικασία επιλογής και ενισχύοντας την αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Πώς μπορεί ένας νέος να βρει πιο εύκολα κατοικία
Απαντώντας στο ερώτημα τι μπορεί να κάνει ένας νέος άνθρωπος που δυσκολεύεται να βρει σπίτι προς ενοικίαση, ο πρόεδρος της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. υπογραμμίζει ότι η διαφάνεια και η αξιοπιστία παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Η σαφής εικόνα για την επαγγελματική κατάσταση, η ειλικρινής επικοινωνία με τον ιδιοκτήτη και η δυνατότητα ύπαρξης εγγυητή από το οικογενειακό περιβάλλον αποτελούν στοιχεία που μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την εμπιστοσύνη.
Παράλληλα, τονίζει ότι πολλοί ιδιοκτήτες αναζητούν πρωτίστως τη σιγουριά ότι ο ενοικιαστής θα είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του και θα σεβαστεί το ακίνητο. Για τον λόγο αυτό, η εικόνα αξιοπιστίας συχνά αποδεικνύεται εξίσου σημαντική με το οικονομικό προφίλ του ενδιαφερόμενου.
Γιατί αυξάνονται τα ενοίκια
Σχολιάζοντας το ζήτημα των υψηλών ενοικίων, ο κ. Παραδιάς επισημαίνει ότι η βασική αιτία βρίσκεται στην ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Όπως αναφέρει, η Ελλάδα πέρασε μια μακρά περίοδο περιορισμένης οικοδομικής δραστηριότητας, ενώ παράλληλα οι στεγαστικές ανάγκες μεταβλήθηκαν σημαντικά. Η αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, τα διαζύγια, η αστυφιλία και οι δημογραφικές αλλαγές δημιούργησαν αυξημένη ζήτηση για μικρότερες κατοικίες, τις οποίες η αγορά δεν μπορεί σήμερα να καλύψει επαρκώς.
Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος αποτελείται από μεγαλύτερα διαμερίσματα, τα οποία σχεδιάστηκαν για διαφορετικές κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες από αυτές που επικρατούν σήμερα.
Η αξιοποίηση των κλειστών κατοικιών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο ζήτημα των κλειστών κατοικιών, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό τμήμα του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος.
Ο πρόεδρος της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. θεωρεί θετική την πρόβλεψη φορολογικής απαλλαγής για ιδιοκτήτες που επαναφέρουν στην αγορά κατοικίες οι οποίες παρέμεναν κενές επί σειρά ετών. Ωστόσο, υποστηρίζει ότι τα κίνητρα θα μπορούσαν να επεκταθούν και σε άλλες κατηγορίες ακινήτων, όπως νεόδμητα σπίτια, κληρονομημένα ακίνητα ή κατοικίες που έμειναν κενές για μικρότερο χρονικό διάστημα.
Κατά την άποψή του, μια ευρύτερη πολιτική φορολογικών κινήτρων θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την προσφορά κατοικιών και να συμβάλει στη σταδιακή αποκλιμάκωση των πιέσεων που παρατηρούνται στην αγορά ενοικίων.
📌 Διάβασε επίσης → Τρία χρόνια αφορολόγητα ενοίκια: Πώς να νοικιάσεις το σπίτι σου – 10 ερωτήσεις και απαντήσεις
Οι προκλήσεις της ενεργειακής αναβάθμισης
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα που αναδείχθηκε στη συζήτηση αφορά τις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.
Ο κ. Παραδιάς αναγνωρίζει την ανάγκη βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος, επισημαίνει όμως ότι η εφαρμογή των νέων κανόνων δημιουργεί σημαντικές οικονομικές προκλήσεις για πολλούς ιδιοκτήτες.
Όπως εξηγεί, μεγάλο μέρος των κατοικιών στις ελληνικές πόλεις έχει κατασκευαστεί πριν από αρκετές δεκαετίες και απαιτεί εκτεταμένες παρεμβάσεις προκειμένου να ανταποκριθεί στα νέα πρότυπα. Το κόστος των εργασιών αυτών, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες που παρουσιάζονται στις μισθωμένες κατοικίες, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προβληματισμούς για τα επόμενα χρόνια.
Ο ρόλος της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. σήμερα
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο πρόεδρος της Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. αναφέρθηκε στον σημερινό ρόλο της Ομοσπονδίας και στις υπηρεσίες που προσφέρει στα μέλη της.
Πέρα από τη θεσμική εκπροσώπηση των ιδιοκτητών απέναντι στην Πολιτεία, η Π.ΟΜ.ΙΔ.Α. παρέχει ενημέρωση και καθοδήγηση για ζητήματα που αφορούν τη φορολογία, τις μισθώσεις, τις τεχνικές παρεμβάσεις στα ακίνητα και τις εξελίξεις της νομοθεσίας.
Όπως τονίζει ο ίδιος, βασικός στόχος της Ομοσπονδίας δεν είναι μόνο η προάσπιση των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών, αλλά και η διαμόρφωση προτάσεων που συμβάλλουν στη συνολική βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ακινήτων.
Συμπερασματικά, η συζήτηση με τον Στράτο Παραδιά ανέδειξε τις βασικές προκλήσεις της ελληνικής αγοράς κατοικίας, από την έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων έως την ανάγκη ενίσχυσης της εμπιστοσύνης και της διαφάνειας. Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί συνδυασμό μέτρων, με έμφαση στην αύξηση της προσφοράς και την αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος. Παρά τις δυσκολίες, παραμένει σαφές ότι μια πιο ισορροπημένη και λειτουργική αγορά είναι εφικτή προς όφελος όλων.
Δες ολόκληρη τη συνέντευξη του Στράτου Παραδιά στο YouTube:
🎙️ Βρες το podcast της συνέντευξης και στο Spotify και άκου όσα αποκάλυψε ο Στράτος Παραδιάς στο 14ο επεισόδιο των Real Stories by Spitogatos.
