Τα νοικοκυριά που εξοφλούν στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο έχουν ήδη πάρει μία γεύση υψηλότερων μηνιαίων δόσεων και όπως όλα δείχνουν έπεται συνέχεια. Το επιτόκιο του ευρώ έχει αυξηθεί κατά 0,75% το τελευταίο εξάμηνο, από το χαμηλό 2%, με τους αναλυτές να κάνουν λόγο για περαιτέρω άνοδό του έως το τέλος του έτους ακόμη και στο 3,5%, καθώς η οικονομία της ευρωζώνης επιταχύνει τους ρυθμούς ανάπτυξης και οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται.

Την περασμένη εβδομάδα οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών εξέφρασαν στο συμβούλιο Eurogroup στις Βρυξέλλες την αναγκαιότητα υιοθέτησης πολιτικών που δεν αυξάνουν τον πληθωρισμό, ενώ και ο πρόεδρος της ΕΚΤ σε δηλώσεις του πρόσφατα φάνηκε έντονα προβληματισμένος για την κούρσα των τιμών στις δώδεκα χώρες μέλη της ΟΝΕ, με δεδομένη και την αύξηση του ενεργειακού κόστους, και προανήγγειλε ουσιαστικά την αύξηση του επιτοκίου του ευρώ στο 3% τον ερχόμενο μήνα.

Στο περιβάλλον αυξανόμενου κόστους δανεισμού που περιγράφεται παραπάνω, τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία χρωστούν στις τράπεζες περισσότερα από 46 δις ευρώ για στεγαστικά δάνεια και 22 δις ευρώ για καταναλωτικά δάνεια και κάρτες, αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο «εκτροχιασμού» του προϋπολογισμού τους, αν αναλογιστούμε ότι τα τελευταία χρόνια τα επτά στα δέκα δάνεια έχουν χορηγηθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο. Πάντως, όπως επισημαίνουν τραπεζικοί, το τελευταίο διάστημα υπάρχει μία εμφανής στροφή στα σταθερά επιτόκια ιδιαίτερα στη στεγαστική πίστη, τάση που θα ενισχυθεί όσο παίρνουν και νέες αυξήσεις στο κόστος δανεισμού.

Η ωρίμανση της λιανικής τραπεζικής και η αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων για την εξασφάλιση μεγαλύτερων μεριδίων στην πίτα της ελληνικής αγοράς, έχει οδηγήσει στη δημιουργία δελεαστικών προϊόντων αναδιάρθρωσης του τραπεζικού χρέους των νοικοκυριών σε όλες τις κατηγορίες δανείων. Μάλιστα, ειδικοί σε θέματα χρηματοδότησης των νοικοκυριών, τονίζουν πως τώρα είναι η κατάλληλη περίοδος επαναδιαπραγμάτευσης των όρων δανεισμού και μεταφοράς των οφειλομένων στις τράπεζες, σε προγράμματα που εξασφαλίζουν μεγαλύτερα ασφάλεια ως προς τις αυξήσεις των επιτοκίων και καλύτερο προγραμματισμό των μηνιαίων εξόδων μεσοπρόθεσμα.

Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι η αναχρηματοδότηση των δανείων αφορά κυρίως τους δανειολήπτες που αποπληρώνουν έως σήμερα με συνέπεια τις δόσεις τους και έχουν την απαιτούμενη πιστοληπτική ικανότητα. Είναι βέβαιο πως καμία τράπεζα δεν επιθυμεί να πάρει τους πελάτες των ανταγωνιστών της που είτε είναι κακοπληρωτές, είτε δανείστηκαν σε μεγαλύτερο των δυνατοτήτων τους βαθμό στο παρελθόν.

ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ

Τρία «αντίδοτα» στις αυξήσεις των επιτοκίων

Οσοι εξοφλούν στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο ή με σταθερό η διάρκεια του οποίου λήγει σύντομα, θα πρέπει να στραφούν σε συντηρητικές επιλογές. Αυτό ισχύει ειδικά για τους μισθωτούς, αλλά και όσους έχουν σταθερές πηγές εσόδων. Η αλλαγή του προγράμματος μπορεί να γίνει είτε στην ίδια τράπεζα, με την απλή μετατροπή του επιτοκίου είτε με τη μεταφορά του ανεξόφλητου κεφαλαίου σε μία τρίτη τράπεζα.

Η πρώτη περίπτωση είναι σαφώς πιο εύκολη και η επιβάρυνση κυμαίνεται σε γενικές γραμμές περί τα 150 ευρώ. Αντιθέτως, η μεταφορά του δανείου σε άλλη τράπεζα είναι και πιο χρονοβόρος και έχει μεγαλύτερο κόστος, καθώς ο πελάτης ενδέχεται να επιβαρυνθεί με ποινή πρόωρης εξόφλησης και να ξαναπληρώσει τα έξοδα του δανείου, που περιλαμβάνουν το τεχνικό και νομικό έλεγχο του ακινήτου, και τα έξοδα της προσημείωσης. Το τελευταίο διάστημα πάντως έχουν εμφανιστεί προσφορές, όπου η τράπεζα στην οποία μεταφέρεται ένα στεγαστικό δάνειο, επιδοτεί μέρος των παραπάνω εξόδων. Από την άλλη όμως η πρώτη τράπεζα συνήθως κωλυσιεργεί ώστε να εμποδίσει τη μεταφορά του δανείου.

Αναλυτικότερα, οι λύσεις που προσφέρουν οι τράπεζες για προστασία από τις αυξήσεις στο κόστος δανεισμού είναι οι εξής:

α) Ανωτάτου επιτοκίου. Πρόκειται για δάνεια «μέσου κινδύνου» με κυμαινόμενο επιτόκιο, το οποίο επιβαρύνεται συνήθως με ένα ποσοστό 0,50% σε σχέση με τα κλασικά προγράμματα της κατηγορίας, αλλά εξασφαλίζει μια «οροφή» στο κόστος δανεισμού. Αυτό σημαίνει ότι σε καμία περίπτωση το επιτόκιο του δανείου δεν θα ξεπεράσει ένα προκαθορισμένο όριο, το οποίο συνήθως είναι 2 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από τα τρέχοντα επίπεδά του. Με αυτόν τον τρόπο ο δανειολήπτης γνωρίζει εκ των προτέρων ποια είναι η μέγιστη μηνιαία δόση που θα κληθεί να καταβάλλει σε περίπτωση ανόδου των επιτοκίων του ευρώ, μεγαλύτερης του 2%. Από την άλλη, θα επωφεληθεί, από τη στιγμή που πρόκειται για κυμαινόμενο επιτόκιο, όταν υπάρχει μείωση επιτοκίων.

β) Σταθερού επιτοκίου. Τα συγκεκριμένα προγράμματα ταιριάζουν σε συντηρητικούς δανειολήπτες, των οποίων τα εισοδήματα είναι σταθερά (π.χ. μισθωτοί). Σήμερα οι τράπεζες προσφέρουν σταθερά επιτόκια για περιόδους από ένα έως και 25 έτη, καθιστώντας ευκολότερη την κατάρτιση του οικογενειακού προϋπολογισμού και εξασφαλίζοντας σταθερές δόσεις για ορισμένη χρονική περίοδο. Το μειονέκτημά τους, εκτός από το γεγονός ότι είναι υψηλότερα σε σχέση με τα κυμαινόμενα, εντοπίζεται στις ποινές που επιβάλλουν οι τράπεζες σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης.

γ) Μεταβαλλόμενης διάρκειας. Πρόκειται για δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο που εξασφαλίζουν σταθερές δόσεις για όλη τη διάρκεια του δανείου, η οποία μεταβάλλεται ανάλογα με την πορεία των επιτοκίων. Οταν τα επιτόκια αυξάνονται, η διάρκεια μεγαλώνει ώστε η δόση να παραμείνει σταθερή και αντιστρόφως. Βέβαια υπάρχουν δύο σοβαρά μειονεκτήματα. Πρώτον, η αύξηση της διάρκειας εξόφλησης συνεπάγεται και αύξηση των καταβαλλόμενων τόκων, με αποτέλεσμα τη άνοδο του συνολικού κόστους δανεισμού. Δεύτερον, η διάρκεια του δανείου δεν μπορεί να επιμηκυνθεί απεριόριστα, καθώς η εξόφληση του δανείου πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν ο δανειολήπτης γίνει 75 ετών.

Μείωση των δόσεων ακόμη και στο μισό

Οι τράπεζες προσφέρουν πληθώρα προϊόντων ανακύκλωσης οφειλών από προϊόντα καταναλωτικής πίστης. Με τα συγκεκριμένα προγράμματα οι δανειολήπτες μπορούν να αναχρηματοδοτήσουν την πιστωτική τους κάρτα, το προσωπικό ή καταναλωτικό δάνειο ή ακόμη και όλα μαζί. Δηλαδή μεταφέρονται όλα τα υπόλοιπα σε ένα λογαριασμό, με αποτέλεσμα η μηναία δόση να μειωθεί ακόμη και στο μισό. Το ύψος του νέου δανείου είναι δυνατόν να φθάσει σε υψηλά επίπεδα, εφόσον η πιστοληπτική ικανότητα του δανειολήπτη το επιτρέπει, ενώ η διάρκειά του ξεπερνά σε μερικές περιπτώσεις τα πέντε έτη.

Τα πράγματα είναι απλούστερα αν οι οφειλές που επιθυμεί ο δανειολήπτης να αναχρηματοδοτήσει βρίσκονται σε μία τράπεζα. Σε αυτή την περίπτωση γίνεται σε συνεννόηση με το κατάστημα της τράπεζας η μεταφορά σε κάποιο άλλο προϊόν. Αν οι οφειλές βρίσκονται σε διαφορετικές τράπεζες, τότε ο δανειολήπτης πρέπει να απευθυνθεί στην τράπεζα στην οποία θέλει να μεταφέρει τα δάνειά του και, αφού προσκομίσει την τραπεζική ενημερότητα για το ανεξόφλητο υπόλοιπο των δανείων του και των καρτών, η τράπεζα αναλαμβάνει όλη τη διαδικασία εξόφλησής τους και μεταφοράς του νέου υπολοίπου σε έναν και μόνο λογαριασμό.

Χωρίς τόκους... για πάντα

Κάποιος που ξοφλά μία ή περισσότερες κάρτες μπορεί να μεταφέρει το συνολικό χρέος του σε μία τρίτη κάρτα και να πετύχει ακόμη και «πάγωμα» των τόκων που πληρώνει για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Με αυτόν τον τρόπο το υπόλοιπο της πρώτης κάρτας μηδενίζεται ή μειώνεται κατά το ύψος του μεταφερόμενου ποσού. Η πρώτη κάρτα εξακολουθεί να ισχύει και φυσικά ο κάτοχός της μπορεί να τη χρησιμοποιήσει, ενώ αν το επιθυμεί μπορεί να την καταργήσει.

Τα εν λόγω προγράμματα προσφέρουν προνομιακό εισαγωγικό επιτόκιο, με το οποίο ο κάτοχος της κάρτας εξασφαλίζει χαμηλό κόστος δανεισμού για διάστημα έως και 2 έτη για το μεταφερόμενο υπόλοιπο. Κάποιες τράπεζες προσφέρουν άτοκη περίοδο που μπορεί να φτάσει έως και τους 6 μήνες, κατά τη διάρκεια της οποίας ο πελάτης μπορεί να αποπληρώσει την παλαιά οφειλή του χωρίς καμία επιπλέον επιβάρυνση.

Με τη χρήση της υπηρεσίας αυτής, μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και άτοκη εξόφληση των παλαιών υπολοίπων. Για να γίνει αυτό, ο κάτοχος της κάρτας θα πρέπει να αλλάζει τράπεζα ανά τακτά χρονικά διαστήματα, αξιοποιώντας την περίοδο των χαμηλών επιτοκίων. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος μεταφέρει τα χρήματα που χρωστά από τράπεζα σε τράπεζα για παράδειγμα κάθε εξάμηνο, θα απολαμβάνει μία παντοτινή άτοκη περίοδο για την αποπληρωμή του μεταφερόμενου ποσού. Προσοχή βέβαια πρέπει να δοθεί στο αν η τράπεζα χρεώνει ετήσια συνδρομή για την κάρτα της, διότι αν αυτό συμβαίνει τότε δεν υπάρχει άτοκη εξόφληση.

Πηγή: REPORTER.GR - 17 Ιουλίου 2006